Mosquitto MQTT Broker Güvenli Kurulum: TLS, Parola ve ACL
Aziz Özdemiroğlu

MQTT, sensörlerden akıllı ev sistemlerine ve endüstriyel ağ geçitlerine kadar IoT dünyasının ortak dili; ama kimlik doğrulamasız ve şifresiz bırakılan bir MQTT broker'ı, ağınızdaki her cihazı dinlemeye ve kontrol etmeye açık bir kapıdır. Bu yazıda Eclipse Mosquitto'yu sıfırdan güvenli kurmayı — kullanıcı/parola, TLS şifreleme, konu bazlı erişim kontrol listesi (ACL) ve izleme — çalışır yapılandırma dosyaları ve komutlarla adım adım öğreneceksiniz.
Kısaca
- Mosquitto 2.0'dan beri yapılandırma dosyası yoksa yalnızca yerel (localhost) bağlantı kabul eder; ağa açarken kimlik doğrulamayı siz yapılandırmalısınız.
- Üç temel katman: kimlik doğrulama (
password_file), şifreleme (TLS, port 8883) ve yetkilendirme (acl_file). - Her cihaz için ayrı kullanıcı ve yalnızca ihtiyaç duyduğu konulara (topic) yazma/okuma izni verin.
- 1883 (şifresiz MQTT) portunu asla internete açmayın; uzaktan erişim için VPN veya TLS + istemci sertifikası kullanın.
- Sistem konuları (
$SYS/#) ve kayıtlarla broker'ı izleyin.
MQTT güvenliğinin katmanları
| Katman | Mosquitto ayarı | Neyi önler? |
|---|---|---|
| Ağ | listener, güvenlik duvarı |
Yetkisiz ağların broker'a ulaşması |
| Kimlik doğrulama | allow_anonymous false, password_file |
Anonim bağlanma |
| Şifreleme | certfile, keyfile, cafile |
Parola ve verinin ağda okunması |
| İstemci sertifikası (mTLS) | require_certificate true |
Çalınan parola ile bağlanma |
| Yetkilendirme | acl_file |
Bir cihazın başka cihazların konularını okuması/yazması |
| Kaynak sınırları | max_connections, max_packet_size |
Kaynak tüketme / hizmet reddi |
Adım 1 — Kurulum
# Debian / Ubuntu / Raspberry Pi OS
sudo apt update
sudo apt install -y mosquitto mosquitto-clients
mosquitto -h | head -1 # sürümü görün
sudo systemctl enable --now mosquitto
Docker tercih ediyorsanız resmi eclipse-mosquitto imajını belirli bir sürüm etiketiyle kullanın ve /mosquitto/config, /mosquitto/data, /mosquitto/log dizinlerini kalıcı birimlere bağlayın.
Adım 2 — Kullanıcılar ve parolalar
# İlk kullanıcı (-c dosyayı oluşturur; sonraki kullanıcılarda -c KULLANMAYIN, dosyayı ezer)
sudo mosquitto_passwd -c /etc/mosquitto/passwd homeassistant
sudo mosquitto_passwd /etc/mosquitto/passwd sensor-salon
sudo mosquitto_passwd /etc/mosquitto/passwd sensor-mutfak
sudo chown mosquitto:mosquitto /etc/mosquitto/passwd
sudo chmod 0600 /etc/mosquitto/passwd
Mosquitto parolaları dosyada düz metin olarak değil, tuzlanmış özet (hash) olarak saklar. Yine de dosya izinlerini kısıtlamak önemlidir.
Adım 3 — TLS sertifikaları
İç ağ için kendi küçük sertifika otoritenizi (CA) oluşturabilirsiniz. Alan adınız varsa Let's Encrypt sertifikası da kullanılabilir.
sudo mkdir -p /etc/mosquitto/certs && cd /etc/mosquitto/certs
# 1) CA anahtarı ve sertifikası (10 yıl)
sudo openssl req -x509 -new -nodes -newkey rsa:3072 -keyout ca.key -out ca.crt -days 3650 \
-subj "/CN=Ev-IoT-CA"
# 2) Sunucu anahtarı ve imza isteği — CN ve SAN broker'ın adıyla eşleşmeli
sudo openssl req -new -nodes -newkey rsa:2048 -keyout server.key -out server.csr \
-subj "/CN=mqtt.ev.lan"
printf "subjectAltName=DNS:mqtt.ev.lan,IP:192.168.1.20\n" | sudo tee san.ext
sudo openssl x509 -req -in server.csr -CA ca.crt -CAkey ca.key -CAcreateserial \
-out server.crt -days 825 -extfile san.ext
sudo chown mosquitto:mosquitto server.key && sudo chmod 0600 server.key ca.key
ca.key dosyası CA'nın gizli anahtarıdır; sertifikaları imzaladıktan sonra broker sunucusundan çevrimdışı bir yere taşımanız önerilir.
Adım 4 — Erişim kontrol listesi (ACL)
/etc/mosquitto/acl dosyası:
# Home Assistant: tüm ev konularını okur/yazar, sistem konularını okur
user homeassistant
topic readwrite ev/#
topic read $SYS/#
# Her sensör yalnızca kendi konusuna yazar, kendi komut konusunu okur
user sensor-salon
topic write ev/salon/sensor/#
topic read ev/salon/komut/#
user sensor-mutfak
topic write ev/mutfak/sensor/#
topic read ev/mutfak/komut/#
# Desen kuralı: %u = kullanıcı adı — her istemci kendi durum konusuna yazabilir
pattern write cihaz/%u/durum
Kural: ACL dosyası tanımlıysa, listede açıkça izin verilmeyen her şey reddedilir.
Adım 5 — Ana yapılandırma
/etc/mosquitto/conf.d/guvenli.conf:
per_listener_settings false
allow_anonymous false
password_file /etc/mosquitto/passwd
acl_file /etc/mosquitto/acl
# Yalnızca yerel istemciler için şifresiz port (ör. aynı makinedeki Home Assistant)
listener 1883 127.0.0.1
# Ağdaki cihazlar için TLS
listener 8883
cafile /etc/mosquitto/certs/ca.crt
certfile /etc/mosquitto/certs/server.crt
keyfile /etc/mosquitto/certs/server.key
tls_version tlsv1.2
# İstemci sertifikası zorunlu olsun istiyorsanız (mTLS):
# require_certificate true
# use_identity_as_username true
# Kaynak sınırları
max_connections 200
max_packet_size 262144
max_inflight_messages 20
# Kayıt
log_dest file /var/log/mosquitto/mosquitto.log
log_type error
log_type warning
log_type notice
connection_messages true
sudo systemctl restart mosquitto
sudo systemctl status mosquitto --no-pager
sudo tail -n 30 /var/log/mosquitto/mosquitto.log
Adım 6 — Test
# Anonim bağlantı REDDEDİLMELİ
mosquitto_sub -h mqtt.ev.lan -p 8883 --cafile /etc/mosquitto/certs/ca.crt -t 'ev/#' -C 1 -W 3
# Yetkili kullanıcı ile abone ol (parolayı ortam değişkeninden alın)
mosquitto_sub -h mqtt.ev.lan -p 8883 --cafile ca.crt -u homeassistant -P "$MQTT_PASS" -t 'ev/#' -v
# Sensör kendi konusuna yazabilmeli
mosquitto_pub -h mqtt.ev.lan -p 8883 --cafile ca.crt -u sensor-salon -P "$SENSOR_PASS" \
-t ev/salon/sensor/sicaklik -m '21.4'
# Sensör başka odanın konusuna yazamamalı (ACL: mesaj sessizce düşer)
mosquitto_pub -h mqtt.ev.lan -p 8883 --cafile ca.crt -u sensor-salon -P "$SENSOR_PASS" \
-t ev/mutfak/komut/role -m 'ON'
Son komutta abonede mesaj görünmüyorsa ACL çalışıyor demektir.
ESP32 / mikrodenetleyici tarafı
- Cihaza CA sertifikasını gömün ve sunucu sertifikasını doğrulayın; "sertifika doğrulamayı kapat" (insecure) seçeneğini üretimde kullanmayın.
- Her cihaza benzersiz kullanıcı/parola veya istemci sertifikası verin; hepsine aynı kimliği vermek, bir cihaz ele geçirildiğinde tüm ağı açar.
- Kimlik bilgilerini kaynak koda değil, NVS/şifreli depolamaya yazın; ESP32'de flash şifreleme ve güvenli önyükleme (secure boot) özelliklerini değerlendirin.
- Saat senkronizasyonu (SNTP) olmadan sertifika geçerlilik tarihleri doğrulanamaz; bağlantıdan önce saati ayarlayın.
İzleme
# Bağlı istemci sayısı ve mesaj trafiği
mosquitto_sub -h 127.0.0.1 -u homeassistant -P "$MQTT_PASS" -t '$SYS/broker/clients/connected' -C 1
mosquitto_sub -h 127.0.0.1 -u homeassistant -P "$MQTT_PASS" -t '$SYS/broker/load/messages/received/1min' -C 1
# Başarısız kimlik doğrulama denemeleri
sudo grep -i "not authorised\|bad user name or password" /var/log/mosquitto/mosquitto.log | tail
Fail2ban ile Mosquitto kayıtlarındaki tekrarlayan başarısız denemeleri engelleyebilirsiniz.
Güvenlik kontrol listesi
-
allow_anonymous false - 1883 yalnızca
127.0.0.1üzerinde ya da tamamen kapalı - Ağ istemcileri 8883 (TLS) üzerinden bağlanıyor
- Her cihazın ayrı kimliği var
- ACL ile en az yetki uygulanmış
-
passwd,server.keydosyaları0600 - Broker internete açık değil (gerekirse VPN)
- Mosquitto ve işletim sistemi düzenli güncelleniyor
- Kayıtlar izleniyor
Sonuç
Güvenli bir MQTT broker'ı kurmak bir öğleden sonralık iştir: Anonim erişimi kapatın, TLS ekleyin, her cihaza yalnızca kendi konularını verin. Bu üç adım, IoT ağınızdaki tek bir zayıf cihazın tüm evi ya da tesisi kontrol etmesini engeller. Bir sonraki adım olarak istemci sertifikası (mTLS) ile parolaları tamamen ortadan kaldırmayı ve broker'ı ayrı bir IoT VLAN'ına taşımayı düşünebilirsiniz.
Kaynaklar
- Eclipse Mosquitto — mosquitto.conf kılavuzu: https://mosquitto.org/man/mosquitto-conf-5.html
- Eclipse Mosquitto — mosquitto_passwd kılavuzu: https://mosquitto.org/man/mosquitto_passwd-1.html
- Eclipse Mosquitto — Authentication methods: https://mosquitto.org/documentation/authentication-methods/
- OASIS — MQTT Version 5.0 standardı: https://docs.oasis-open.org/mqtt/mqtt/v5.0/mqtt-v5.0.html
- OWASP — Internet of Things Project: https://owasp.org/www-project-internet-of-things/


