SSH Sunucu Sertleştirme: Adım Adım Kontrol Listesi
Aziz Özdemiroğlu

SSH, internete açık neredeyse her Linux sunucusunun ön kapısı. İnternete açık bir SSH portu birkaç dakika içinde otomatik tarayıcıların hedefi olur, ve Kasım 2026'daki OpenSSH 10.6p2 acil sürümünün de gösterdiği gibi yazılımın kendisi bile zaman zaman kritik hatalar içerebilir. Bu rehberde, her sunucuya uygulayabileceğiniz, katman katman ilerleyen ve her adımı doğrulanabilir bir SSH sertleştirme kontrol listesi bulacaksınız.
Kısaca
- Parola ile girişi kapatın, yalnızca Ed25519 anahtarları kullanın. Tek başına en büyük kazanç budur.
rootile doğrudan girişi yasaklayın veAllowUsers/AllowGroupsile kimlerin girebileceğini sınırlayın.- Değişikliklerden önce ikinci bir oturum açık tutun,
sshd -tile sözdizimini test edin. Kendinizi kilitlemeyin. - Brute-force için fail2ban veya güvenlik duvarı hız sınırlaması kullanın. Mümkünse SSH'ı yalnızca VPN veya bastion üzerinden açın.
- OpenSSH'ı güncel tutun ve sürüm notlarını takip edin.
Başlamadan önce: kendinizi kilitlememe kuralları
- Mevcut SSH oturumunuzu kapatmayın. Değişiklikleri ikinci bir terminalden test edin.
- Her değişiklikten sonra yapılandırmayı doğrulayın:
sudo sshd -t && echo "Yapılandırma geçerli"
sudo systemctl reload ssh # Debian/Ubuntu (bazı sistemlerde: sshd)
- Bulut sunucularda sağlayıcının seri konsol / kurtarma konsolu erişiminin çalıştığından emin olun.
Adım 1: Anahtar tabanlı kimlik doğrulama
İstemci tarafında modern bir anahtar üretin:
ssh-keygen -t ed25519 -a 100 -C "laptop-2026"
ssh-copy-id -i ~/.ssh/id_ed25519.pub kullanici@sunucu
-a 100, özel anahtarın parola koruması için KDF tur sayısını artırır. Anahtar dosyası çalınsa bile kaba kuvvetle kırılmasını zorlaştırır.- Anahtarınızı mutlaka bir parolayla (passphrase) koruyun ve
ssh-agentkullanın. - Mümkünse donanım anahtarı kullanın (FIDO2/YubiKey):
ssh-keygen -t ed25519-sk.
Anahtarla girişin çalıştığını doğruladıktan sonra parolayı kapatın.
Adım 2: sshd yapılandırması
Modern dağıtımlarda ana dosyayı değiştirmek yerine bir parça dosyası (drop-in) oluşturun:
sudo tee /etc/ssh/sshd_config.d/10-sertlestirme.conf > /dev/null <<'EOF'
# --- Kimlik doğrulama ---
PasswordAuthentication no
KbdInteractiveAuthentication no
PermitEmptyPasswords no
PubkeyAuthentication yes
PermitRootLogin no
AuthenticationMethods publickey
MaxAuthTries 3
LoginGraceTime 30
# --- Erişim kısıtlaması ---
AllowGroups ssh-users
# --- Gereksiz özellikleri kapat ---
X11Forwarding no
AllowAgentForwarding no
AllowTcpForwarding no
PermitTunnel no
PermitUserEnvironment no
# --- Oturum yönetimi ---
ClientAliveInterval 300
ClientAliveCountMax 2
MaxSessions 4
MaxStartups 10:30:60
# --- Kayıt ---
LogLevel VERBOSE
EOF
sudo groupadd -f ssh-users
sudo usermod -aG ssh-users "$USER"
sudo sshd -t && sudo systemctl reload ssh
Önemli: Dosyalar alfabetik sırayla okunur ve bir ayar için ilk okunan değer geçerli olur. Bazı bulut imajlarında 50-cloud-init.conf gibi dosyalar PasswordAuthentication yes içerebilir. 10- ön eki sizin dosyanızın önce okunmasını sağlar. Yine de son durumu kontrol edin:
sudo sshd -T | grep -Ei 'passwordauth|permitroot|kbdinteractive|allowgroups|x11forwarding'
Ayarların anlamı
| Ayar | Neden |
|---|---|
PasswordAuthentication no |
Parola tahmini saldırılarını tamamen etkisiz bırakır |
PermitRootLogin no |
Saldırganın kullanıcı adını bilmesi gereken hedefi (root) ortadan kaldırır |
AllowGroups ssh-users |
Sistemdeki servis hesapları SSH ile giriş yapamaz |
AllowTcpForwarding no |
Ele geçirilen hesabın iç ağa tünel açmasını engeller (ihtiyacınız varsa kullanıcı bazında açın) |
MaxStartups 10:30:60 |
Kimlik doğrulanmamış bağlantı sayısını sınırlayarak kaynak tüketme saldırılarını hafifletir |
LogLevel VERBOSE |
Hangi anahtar parmak iziyle giriş yapıldığını günlüğe yazar |
Adım 3: Ağ katmanı
En güvenli SSH portu, internete açık olmayandır.
- En iyi seçenek: SSH'ı yalnızca VPN (WireGuard, Tailscale) veya bir bastion sunucu üzerinden erişilebilir yapın.
- Güvenlik duvarı ile kısıtlama (UFW örneği):
sudo ufw allow from 203.0.113.0/24 to any port 22 proto tcp # yalnızca ofis IP bloğu
sudo ufw limit 22/tcp # veya: hız sınırlaması
sudo ufw enable
- Port değiştirmek otomatik tarama gürültüsünü azaltır ama gerçek bir güvenlik kontrolü değildir. Günlükleri temiz tutmak için kullanılabilir.
Adım 4: Brute-force koruması — fail2ban
sudo apt install fail2ban
sudo tee /etc/fail2ban/jail.d/sshd.local > /dev/null <<'EOF'
[sshd]
enabled = true
backend = systemd
maxretry = 4
findtime = 10m
bantime = 1h
bantime.increment = true
EOF
sudo systemctl enable --now fail2ban
sudo fail2ban-client status sshd
Parola girişi kapalıyken fail2ban'ın asıl faydası günlük gürültüsünü ve kaynak tüketimini azaltmaktır.
Adım 5: Kriptografik algoritmalar
Güncel OpenSSH varsayılanları zaten güçlüdür. Eski algoritmaları açıkça kapatmak isterseniz önce sunucunuzun desteklediklerini görün:
ssh -Q kex; ssh -Q cipher; ssh -Q mac
sudo sshd -T | grep -E '^(kexalgorithms|ciphers|macs)'
Dışarıdan denetim için ssh-audit aracı, zayıf algoritmaları ve sürüm sorunlarını raporlar:
pipx install ssh-audit
ssh-audit sunucu.ornek.com
Algoritma listelerini elle daraltırken eski istemcilerin (ağ cihazları, eski otomasyon araçları) bağlanamayabileceğini unutmayın ve önce test ortamında deneyin.
Adım 6: Güncel kalın ve sürüm notlarını izleyin
Kasım 2026'da yayımlanan OpenSSH 10.6p2, musl libc kullanan ve PAM desteği kapalı derlenen bazı Linux sistemlerde parola doğrulamasının atlatılabildiği bir soruna karşı acil geçici çözüm içeriyordu. Bu tür olaylar iki şeyi hatırlatıyor:
ssh -V # istemci sürümü
sshd -V 2>&1 | head -1 # sunucu sürümü (bazı sürümlerde)
apt list --upgradable 2>/dev/null | grep -i openssh
- Otomatik güvenlik güncellemelerini açın (
unattended-upgrades,dnf-automatic). - Container imajlarını (özellikle Alpine tabanlıları) düzenli olarak yeniden derleyin. Çalışan bir container kendi kendine güncellenmez.
- Parola girişini kapatmak, parola doğrulama yolundaki hataların etkisini de azaltır. Bu, derinlemesine savunmanın güzel bir örneği.
Adım 7: İzleme ve denetim
# Başarılı girişler (anahtar parmak iziyle)
sudo journalctl -u ssh --since "24 hours ago" | grep -E 'Accepted (publickey|password)'
# Başarısız denemelerin kaynak IP'lere göre dağılımı
sudo journalctl -u ssh --since today | grep -oE 'from [0-9.]+' | sort | uniq -c | sort -rn | head
# Yetkili anahtarları gözden geçirin
sudo find /home /root -name authorized_keys -exec sh -c 'echo "== $1"; cat "$1"' _ {} \;
authorized_keys dosyalarındaki her anahtarın kime ait olduğunu bilmelisiniz. Tanımadığınız bir anahtar, olası bir ele geçirmenin ilk işaretidir.
Tam kontrol listesi
- Ed25519 (veya
-skdonanım) anahtarları kullanılıyor, anahtarlar parolayla korunuyor -
PasswordAuthentication no,KbdInteractiveAuthentication no -
PermitRootLogin no -
AllowGroups/AllowUserstanımlı - X11, ajan ve TCP yönlendirme gerekmiyorsa kapalı
-
sshd -Tçıktısı beklenen değerleri gösteriyor (bulut-init dosyaları kontrol edildi) - SSH yalnızca VPN/bastion veya IP izin listesinden erişilebilir
- fail2ban veya hız sınırlaması aktif
-
ssh-auditraporunda kritik bulgu yok - OpenSSH güncel, otomatik güvenlik güncellemeleri açık, container imajları yeniden derleniyor
-
authorized_keysdosyaları düzenli denetleniyor, günlükler merkezi sisteme gönderiliyor
Sonuç
SSH sertleştirmesi tek seferlik bir iş değil, bir alışkanlıktır. Parola girişini kapatmak, root girişini yasaklamak ve erişimi ağ seviyesinde kısıtlamak, saldırıların büyük çoğunluğunu baştan etkisiz bırakır. Geri kalan adımlar ise beklenmedik bir yazılım hatası çıktığında hasarı sınırlar. Bu listeyi yeni kurduğunuz her sunucu için bir şablon olarak kullanın.




